Makattan kan gelmesi genellikle tedavi edilebilir bir durumdur. Ancak nadiren de olsa ciddi bir sağlık sorununa işaret edebilir. Makat bölgesinden kan gelmesi hemoroid, anal fistür, divertikül ve nadiren de kolorektal kansere kadar farklı durumlardan oluşabilir. Bu nedenle makattan kan gelmesi durumunda zaman kaybetmeden yaşanan durumun nedenlerinin araştırılması için mutlaka bir genel cerrahi uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.
Makattan Kan Gelmesi Nedir?
Makattan kan gelmesi dışkılama sırasında, sonrasında veya dışkı üzerinde kan görülmesi şeklinde ortaya çıkan bir durumdur. Kan tuvalet kağıdında, dışkının üzerinde ya da iç çamaşırda fark edilebilir. Renk olarak parlak kırmızı, bordo veya koyu (katran rengi) olabilir.
Kanın rengi genellikle kanamanın kaynağı hakkında da fikir verir. Parlak kırmızı kan genellikle makat çevresi kaynaklı (fissür, hemoroid vb.) kanamalarda görülür. Koyu renkli kan veya dışkıya karışmış kan ise, daha yukarı seviyelerden, yani kolon veya ince barsaklardan kaynaklanabilir.
Makattan Kan Gelmesinin Nedenleri Nelerdir?
“Makattan kan gelmesi nedenleri nelerdir?” sorusunun birçok cevabı olabilir. Makattan kan gelmesine yol açan birçok farklı hastalık olabilir. Makattan kan gelmesine neden olan hastalıklar aşağıdaki şekilde açıklanabilir:
- Kabızlık: Sert dışkı nedeniyle makat mukozasında yırtılma (anal fissür) oluşabilir. Bu durum genellikle dışkılama sırasında ağrı ve parlak kırmızı kanamayla kendini gösterir.
- Hemoroid (Basur): Anüs çevresindeki toplardamarların genişlemesi sonucu kanama meydana gelebilir. Kan genellikle ağrısız ve parlak kırmızı renktedir.
- Anal Fissür: Makat kenarında oluşan küçük çatlaklardır. Dışkılama sırasında cam kesiği gibi ağrı ve kanamaya neden olur.
- Anal Fistül: Makat çevresinde oluşan iltihaplı kanal yapısıdır. Akıntı ve zaman zaman kanamayla seyredebilir.
- Bağırsak Polipleri: Kalın barsakta oluşan iyi huylu çıkıntılardır, bazen kanamaya neden olabilir.
- Divertikül Hastalığı: Kalın barsakta oluşan küçük keseciklerin iltihaplanması sonucu kanama görülebilir.
- İnflamatuar Barsak Hastalıkları (Ülseratif Kolit, Crohn Hastalığı): Kronik iltihap nedeniyle dışkıda kan, mukus ve ishal görülebilir.
- Kolon ve Rektum Kanseri: Özellikle ileri yaşta, açıklanamayan makattan kanama barsak kanserinin erken belirtisi olabilir.
- İlaç Kullanımı: Kan sulandırıcılar, aspirin ve bazı ağrı kesiciler de kanamayı artırabilir.
Makattan Kan Gelmesi Belirtileri Nelerdir?
Kanama bazen tek başına ortaya çıkar bazen de başka belirtilerle birlikte olur.
Aşağıdaki durumlar varsa, gecikmeden hekime başvurulmalıdır. Makattan kan gelmesi belirtileri aşağıdaki gibidir:
- Dışkıda veya peçetede sık sık kan görülmesi
- Karın ağrısı, ishal veya kabızlık
- Kilo kaybı ve iştahsızlık
- Halsizlik, baş dönmesi, çarpıntı
- Dışkı renginde koyulaşma veya siyah dışkı (melena)
- Makatta ağrı, akıntı veya şişlik hissi
Anüsten Gelen Kan Nasıl Teşhis Edilir?
Kanamanın kaynağını tespit etmek için fizik muayene ve endoskopik inceleme gerekebilir.
Duruma göre şu tetkikleri önerilebilir:
- Anoskopi veya Rektoskopi: Makat ve rektum bölgesi doğrudan incelenir.
- Kolonoskopi: Kalın barsağın tamamı değerlendirilir, gerekirse biyopsi alınır.
- Laboratuvar testleri: Kan değerleri, gizli kan testi ve diğer biyokimyasal tetkikler yapılabilir.
Makattan Kan Gelmesi Nasıl Tedavi Edilir?
Makattan kan gelme tedavisi kanamaya neden olan hastalığa göre değişir.
- Hemoroid veya anal fissür gibi nedenlerde genellikle ilaç tedavisi, beslenme düzenlemesi ve kabızlığın giderilmesi yeterlidir.
- İleri evre hemoroid, polip veya tümör gibi durumlarda ise cerrahi tedavi veya endoskopik girişimler gerekebilir.
- Kanamanın kaynağı kolon kanseri gibi ciddi bir hastalıksa, erken tanı hayat kurtarıcıdır.
Her durumda, kanamanın nedeni belirlenmeden kendi kendine ilaç kullanmak doğru değildir.
Erken tanı, hem basit hastalıkların kolay tedavisini sağlar hem de ciddi hastalıkların ilerlemesini önler.
Makattan kan gelmesi, çoğu zaman basit nedenlerle ortaya çıksa da, bazı durumlarda ciddi hastalıkların habercisi olabilir. Bu nedenle utanma, erteleme ya da korku duygusuna kapılmadan, mutlaka bir genel cerrahi uzmanına başvurulmalıdır. Erken yapılan bir muayene ve basit bir endoskopik değerlendirme, hem doğru tanıyı koydurur hem de ileride gelişebilecek önemli sağlık sorunlarını önler.
Makattan Kan Gelmesi Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Makattan kan gelmesine neden olan hastalıklar erken evrede tedavi edilmezse zamanla daha ciddi problemlere yol açabilir. Bu nedenle ihmal edilmemeli ve uzman doktor kontrolünde tedavi ve takibi gerçekleştirilmelidir. Bu durumun yaşanmasına neden olan problemler tedavi edilmediğinde rahim kanseri, kolon kanseri ve rektum kanseri gibi hastalıklar yaşanabilir.
Makattan kan gelmesine dışkıda kan, halsizlik, karın ağrısı, kilo verme gibi belirtiler eşlik ediyorsa zaman kaybetmeden doktora başvurulmalı ve tedavi süreci başlatılmalıdır.
Bu yazı Doç. Dr. Yahya Çelik tarafından kaleme alınmıştır.
Sayfa içeriği yalnızca genel sağlık bilgilendirmesi amacıyla hazırlanmıştır; tanı, tedavi veya kişisel tıbbi öneri niteliği taşımaz. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz.
Doç. Dr. Yahya Çelik, genel cerrahi ve özellikle proktoloji alanında uzmanlaşmış, makat hastalıklarının tanı ve tedavisinde modern, bilimsel ve minimal invaziv yaklaşımlar uygulayan bir hekimdir. Anal fissür, perianal fistül, hemoroid, anal stenozis (makat darlığı), pilonidal sinüs ve anorektal apseler gibi hastalıkların tedavisinde ileri cerrahi deneyime sahiptir.
