Anal stenoz ya da diğer adıyla anal striktür, halk arasında bilinen şekliyle makat darlığı; anal kanalın normal esnekliğini kaybetmesi ve daralması sonucu dışkılama fonksiyonunun zorlaşmasıyla ortaya çıkan ciddi bir sağlık sorunudur. Normalde yumuşak, genişleyebilir ve kontrollü şekilde açılıp kapanabilen makat yapısı; geçirilmiş ameliyatlar, kronik makat hastalıkları veya iyileşme sürecinde oluşan sert skar dokusu nedeniyle esneme kabiliyetini kaybedebilir. Bu durum yalnızca tuvalet sırasında ağrıya yol açmakla kalmaz, zamanla kişinin yaşam kalitesini belirgin şekilde düşüren fonksiyonel sorunlara da neden olabilir. Makat darlığı çoğu zaman başka bir makat hastalığının ardından geliştiği için hastalar tarafından geç fark edilir ve şikâyetler ilerleyene kadar farklı problemlerle karıştırılabilir. Bu nedenle belirtilerin doğru değerlendirilmesi ve uzman bir hekim tarafından ele alınması büyük önem taşır.
Makat darlığı nedir?
Makat darlığı, anal kanalın darlığı anlamına geliyor. Aslında yumuşak ve genişleyebilir olan makatın çeşitli faktörlerle esnekliğini kaybetmesidir. Makatın açılma ve kapanma fonksiyonlarının kısıtlanması da demektir.
Makat darlığı neden olur?
Uzun süreli makat çatlağı yada geçirilmiş makat ameliyatı kötü iyileşme dokusu oluşturur. Bu doku serttir ve esneme kabiliyeti de azalmıştır. Bu nedenle makatın açılma ve kapanma fonksiyonları bozulur ve makat darlığı gelişir.
Makat darlığı sebepleri nelerdir?
Yetişkin yaş grubunda en sık makat darlığı sebebi ,öncesinde geçirilmiş makat ameliyatıdır. Diğer sebepleri ise,
- Uzun süre devam eden ishal ,
- Kabızlık için kullanılan laksatif ve lavmanların sık kullanımı,
- Uzun süre tedavi edilmeyen makat çatlağı,
- Makat bölgesi yaralanmaları ve ışın tedavisi uygulanması makat darlığı oluşturabilir.
Makat darlığı oluşmasını artıran faktörler nelerdi?
Hemoroid, makat çatlağı ve perianal fistül gibi makat hastalıkları ameliyatlarında lazer ve diğer enerji cihazlarının kullanımı artması bize makat darlığı şikayeti ile gelen hasta sayısını artırmaktadır.
Makat darlığı ne gibi şikayetlere sebep olur?
Tuvalet sırasında veya sonrasında ciddi ağrılar oluşur. Bu ağrı saatlerce sürer, hatta gün boyunca devam edebilir.
- Tuvalette zorlanma,
- Kabız olmasa bile rahat tuvalet yapamama,
- Tuvalet yaparken takılma hissi ,
- Makatta sık sık çatlaklar oluşması,
- Kanama ya da kaşıntıda görülebilir.
Esnekliğini kaybeden makatta kapanma sorunu da oluşur elbette… Bu hastalarda büyük abdest tutamama ya da sıvı kaçırma da görülebilir. Bu da makatta tahriş ve pişiklere yol açar.
Makat darlığının nasıl anlaşılır?
Bizim makat darlığı tanısı koyduğumuz hastaların çoğu, daha önce hemoroit ya da makat çatlağı gibi bir makat hastalığı nedeniyle ameliyat olan hastalardır. Bu hastaların ameliyat sonrası şikayetleri ya hiç geçmez, ya da çok kısa süre sonra daha şiddetli şekilde tekrar eder. Hastaların bir kısmı, “keşke hiç ameliyat olmasaydım” der
Makat darlığı için dokrora ne zaman gitmelisiniz?
Hemoroit ya da makat çatlağı nedeni ile ameliyat oldunuz… Ameliyat sonrası ciddi ağrılarınız varsa ve bu ağrılar uzun süre devam ediyorsa, Rahatlama süreçleriniz ve rahat tuvalet yapma süreniz uzuyorsa, makat darlığından şüphelenip, uzman bir hekime başvurmalısınız.
Makat darlığı için hangi doktora gidilir?
Hem dünyada hem de ülkemizde makat darlığı konusu ile ilgilenen yeterli sayıda uzman olmaması ve toplumda makat darlığı konusunda yeterli bilinç olmaması sebebiyle makat darlığı teşhisi konulması ve tedavisinin yapılması, oldukça gecikmekte. Birçok hasta bu sebeple tedavisinin olduğundan habersiz, bu ciddi sorunla uzun yıllar uğraşmak zorunda kalmaktadır. Makat hastalıkları alanında uzman, makat darlığı tanısını ve tedavisini yapabilecek uzman bir hekime başvurulmalıdır.
SIK SORULAN SORULAR
Makat darlığı kabızlık yapar mı?
Makat darlığı tuvalet sırasında ciddi ağrıya sebep olduğu için barsak hareketleri yavaşlar. Buda zaten olan kabızlığa meyilide artırmış olur.
Makat darlığının tedavisi zor mudur? Makat darlığı ameliyatsız tedavi edilebilir mi?
Gerçek bir makat darlığı tedavisi için ameliyat gerekir. Ameliyat için kullanılan tekniği uygulayabilen uzman sayısı oldukça azdır. Ancak doğru teknikle ameliyat edilen hastalarda başarı, oldukça yüksektir. Hasta için çok ağrılı olmayan, konforlu bir yöntemdir.
Makat darlığı ameliyatında biz hangi yöntemi uyguluyoruz?
Makat darlığında öncelikle striktürü olmuş makat kısmını tespit ediyoruz. Daha sonra kişiye özel olarak yaptığımız tespitin ardından, planlama yapıyoruz. Striktüre olmuş alanı çıkarttığımızda nerden flep kaydırabiliriz ve nasıl tamir edebiliriz diye inceliyoruz. Makat darlığı genellikle anal kanal arka kısmında daha az olarak, ön kısımda ve nadiren de yanlarda oluyor.
Bu striktüre alanı çıkarttıktan sonra flep hazırlıyoruz. Biz, genellikle, house flep hazılıyoruz. Ev şeklinde bir flep. Hazırlanan bu flep, makatın içine kaydırılarak oluşan boşluk tamir ediliyor. Böylece esnemeyen alanı çıkartıp, esneyebilen bir deriyle orayı tamamen tamir etmiş oluyoruz.
Makat darlığı ameliyatı sonrası nelere dikkat edilmesi gerekir?
Makat darlığı ameliyatı yaptığımız hastaları 3 gün hastanede misafir ediyoruz. Hastanede yattığı süre boyunca herhangi bir yiyecek ve içecek yedirmiyoruz. Serumla besliyoruz. Her gün pansumanlarını da gerçekleştiriyoruz. 3 gün sonra hastayı evine taburcu ediyoruz.
Ameliyat sonrası 15 gün yumuşak büyük abdest yapmalarını öneriyoruz. Ancak daha sonra şekilli büyük abdest yapmalarını istiyoruz. Bunun için yumuşatıcı ilacı azaltmalarını , sıvı gıdaları kesip normal yemek yemelerini istiyoruz. Katı büyük abdest yapması, kişinin normal fizyolojinin devamı için oldukça önemli.
Makat darlığı ameliyatı başarısı nedir? Ameliyat sonrası ciddi ağrı olur mu?
Hastalarda darlığa sebep olan önceki ameliyatında yaşadığı acı tecrübe, ağrı konusunda oldukça tedirgin etmekte. Ancak Ameliyat sonrası hastalar beklediklerinin aksine ciddi ağrı yaşamıyorlar. İyileşme süreci de konforlu geçiyor.
Makat darlığı ameliyatının başarısı, uzman hekim ellerinde yapıldığında oldukça yüksektir.
