Yıllardır makat bölgesinde ağrı, kanama veya dolgunluk hissi yaşıyorsunuz. Gittiğiniz muayenelerde size genellikle “hemoroid (basur)” veya “anal çatlak” denildi. Çeşitli kremler kullandınız, diyetler yaptınız, belki de hemoroid ameliyatı bile oldunuz. Ancak şikayetleriniz geçmedi, hatta “tuvalette tam rahatlayamama” hissi daha da arttı.
Eğer bu tablo size tanıdık geliyorsa, sorununuz basit bir hemoroid olmayabilir. Karşımızda daha karmaşık, tanısı sıklıkla atlanan ve proktolojinin “gizli” hastalıklarından biri olabilir: Rektal Soliter Ülser Sendromu (SRUS).
Hemoroid Tedavisi Görüyorum Ama İyileşmiyorum: Neden?
Hastalarımızın bize en sık başvuru nedeni, “Hemoroid tedavisi görüyorum ama kanamam durmuyor” şikayetidir. Burada çok kritik bir ayrım vardır: Hemoroid, damarsal bir genişlemedir. Rektal soliter ülser ise, bağırsağın son kısmında (rektumda) oluşan, genellikle mekanik travmaya ve basınca bağlı bir yaradır.
Eğer tanı yanlışsa, en iyi hemoroid kremi bile o yarayı iyileştiremez. Çünkü Rektal Soliter Ülser, kendi başına mukoza hastalığı değil; içerideki işleyiş bozukluğunun (gizli sarkma veya yanlış ıkınma alışkanlığının) bir sonucudur. Sebep ortadan kalkmadan, sonuç (yani yara) düzelmez.
Rektal Soliter Ülser Nedir?
Tıbbi ismi biraz kafa karıştırıcı olabilir.
- Soliter: “Tek” demektir ama bazen birden fazla yara olabilir.
- Ülser: “Yara” demektir ama bazen yara değil, polip (et beni) veya kitle şeklinde de görülebilir.
Bu hastalık özetle; rektumun ön duvarında, kronik tahrişe bağlı oluşan, bazen kanserle bile karıştırılabilen iyi huylu bir lezyondur. Ancak “iyi huylu” olması, hastanın hayat kalitesini ciddi şekilde bozmadığı anlamına gelmez.
En Sık Görülen Belirtiler: “Tam Boşalamama Hissi”
Bu sendromun en tipik özelliği, hastayı tuvaletten mutsuz çıkarmasıdır. Belirtiler şunlardır:
- Kanama ve Mukus: Dışkılama sırasında veya sonrasında parlak kırmızı kan ve sümüksü (mukuslu) akıntı görülür.
- Tenesmus (Tam Boşalamama Hissi): Hasta tuvaletini yapar ama içeride hala bir şeyler kalmış gibi hisseder. Tekrar tekrar tuvalete gitme ihtiyacı duyar.
- Makat Bölgesinde Ağrı: Özellikle dışkılama sırasında artan bir basınç ve ağrı hissi vardır.
- Parmakla Müdahale İhtiyacı: Hastalarımızın önemli bir kısmı, dışkılamayı başlatmak veya tamamlamak için parmakla makat bölgesine baskı yapmak zorunda kaldıklarını ifade ederler. Bu, pelvik tabandaki fonksiyon bozukluğunun en güçlü işaretidir.
Tanısı Neden Zordur?
Rektal soliter ülser, proktoloji pratiğinde “bukalemun” gibidir. Görünümü bazen iltihabi bağırsak hastalıklarına, bazen de rektum kanserine çok benzer. Bu nedenle sadece standart muayene yetmez. Hastalığı tanısı için şikayetlerden ip ucu yakalayıp, bu hastalığa özel muayene şekilleri uygulanmalıdır.
Bazı durumlarda tanı için şunlar gerekebilir:
- Endoskopik İnceleme (Rektoskopi/Kolonoskopi): Yaranın yerini ve şeklini görmek için şarttır.
- Biyopsi ve Patoloji: Kanseri ekarte etmek ve dokudaki “fibromusküler obliterasyon” dediğimiz, bu hastalığa özgü sertleşmeyi görmek için doku örneği alınmalıdır.
- Defekografi (İlaçlı Dışkılama Filmi): Bu, bizim için değerli tetkiklerden biridir. Yaranın kendisine değil, yarayı oluşturan “gizli sarkmaya” (İç Prolapsus) odaklanmamızı sağlar.
Bir Uzmana Danışın
Eğer geçmeyen makat ağrınız, kanamanız ve özellikle tuvalette tıkanıklık hissiniz varsa; tedaviye dirençli bir durumla karşı karşıya olabilirsiniz. Rektal Soliter Ülser, standart tedavilerle geçiştirilebilecek bir durum değildir; komplikasyon cerrahisi ve ileri proktoloji deneyimi gerektiren, multidisipliner yaklaşımla çözülmesi gereken bir tablodur.
Bir sonraki yazımızda, bu yaranın neden oluştuğunu, tuvalette yaptığımız yanlışları ve “buzdağının görünmeyen kısmı” olan gizli makat sarkmasını detaylıca konuşacağız.
ÖNEMLİ NOT: Doç. Dr. Yahya Çelik tarafından hazırlanan bu içerik sadece bilgilendirme amaçlıdır. Sağlık sorunlarınızın kesin tanısı ve tedavisi için lütfen hekiminize danışınız.
Kendini Test Et: Bu Hasta Ben Miyim?
Rektal Soliter Ülser Sendromu (SRUS) ve Gizli Rektal Prolapsus (Sarkma) şüphesi taşıyıp taşımadığınızı anlamak için aşağıdaki soruları cevaplayın.
Tuvalette uzun süre kalıyor musunuz? (10 dakikadan fazla)
.
Dışkılamayı başlatmak veya tamamlamak için parmakla destek (müdahale) yapmanız gerekiyor mu?
.
Tuvaletten çıktıktan hemen sonra bile “tam boşalamama” (dolgunluk) hissi yaşıyor musunuz?
.
Dışkılama sırasında aşırı ıkınmak zorunda kalıyor musunuz?
.
Makattan sümüksü (mukuslu) akıntı veya kanama şikayetiniz var mı?
.
Daha önce hemoroid tedavisi gördünüz ama şikayetleriniz geçmedi mi?
.
DEĞERLENDİRME:
Eğer bu sorulardan 2 veya daha fazlasına “EVET” diyorsanız, şikayetlerinizin sebebi basit bir hemoroid olmayabilir. Altta yatan mekanik bir sorun (gizli sarkma) veya pelvik taban bozukluğu açısından deneyimli bir uzmana muayene olmanız önerilir.
Bu yazı Doç. Dr. Yahya Çelik tarafından kaleme alınmıştır.
Sayfa içeriği yalnızca genel sağlık bilgilendirmesi amacıyla hazırlanmıştır; tanı, tedavi veya kişisel tıbbi öneri niteliği taşımaz. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz.
Doç. Dr. Yahya Çelik, genel cerrahi ve özellikle proktoloji alanında uzmanlaşmış, makat hastalıklarının tanı ve tedavisinde modern, bilimsel ve minimal invaziv yaklaşımlar uygulayan bir hekimdir. Anal fissür, perianal fistül, hemoroid, anal stenozis (makat darlığı), pilonidal sinüs ve anorektal apseler gibi hastalıkların tedavisinde ileri cerrahi deneyime sahiptir.
